Jump to content
Sign in to follow this  
The Kick

De Militaire Jeep / Overzicht Modellen (deel 2)

Recommended Posts

Deel 2 : Originele Militaire Modellen gebouwd buiten Noord Amerika, Licentie en overige Militaire Modellen

Gezien het zeer grote aantal modellen en uitvoeringen van de Militaire Jeep, is het ondoenlijk om deze allemaal in het overzicht te plaatsen. Er is een keuze gemaakt uit enige "belangrijke" en "bekende" modellen, die op basis van de Willys MA gebouwd zijn tussen 1940 en 1986. Tevens zijn in dit overzicht enkele NON-Jeeps opgenomen die niet op basis van de MA gebouwd zijn, maar "door-ontwikkelde" versies van bestaande modellen zijn.

In dit deel o.a. een overzicht van enkele modellen die in licentie buiten Noord Amerika bebouwd zijn, waaronder enkele "speciale uitvoeringen" die gebouwd zijn voor specifieke operaties. De ontelbare uitvoeringen die "in het veld" gerealiseerd werden, zoals bepantsering, bewapening, enz, zijn niet allemaal in dit overzicht opgenomen.

Zoals bekend was Ford Motor Company een heel belangrijke partner van Willys bij de productie van de Militaire Jeeps. Men gebruikte dezelfde bouwtekeningen voor diverse modellen en werkte samen bij de productie van deze modellen. De orders die Willys kreeg van het Amerikaanse Leger, golden vaak ook voor identieke modellen van Ford om aan het totaal gevraagde aantal te kunnen voldoen. Reden om hier ook aandacht te besteden aan enkele modellen die onder de naam van Ford een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de modellen die wel de naam Jeep mochten voeren.

Deel 2 van het overzicht is ingedeeld in de volgende categorieën:

1) Originele Modellen Gemodificeerd

2) Licentie Modellen Origineel en Gemodificeerd

3) De Jeep Modellen van Ford Motor Company

4) Overige Modellen / NON-Jeeps

1) Originele Modellen Gemodificeerd

Model: MB SAS

Bouwjaar: 1942-1945

Productie: Willys Overland Motors

Modificatie: Stirling / Groot Brittanië

Categorie: Origineel Gemodificeerd

Deze speciale uitvoering van de Willys MB, gemodificeerd door Stirling in Groot Brittanië, werd gebruikt door de Special Air Service Brigade (SAS). Om de grote hoeveelheid brandstof, water en munitie kwijt te kunnen, werden niet essentiële onderdelen van de Jeeps gesloopt, zoals de voorruit, de meeste spaken uit de grill en soms zelfs de bumper, alles om het gewicht naar beneden te brengen. Aan de voorzijde werd een watercondensor gemonteerd om de radiator op peil te houden. Verder waren er zandmatten aan boord en de nodige radio's. De Jeeps werden voorzien van een .50 Browning en Vickers K .303 machinegeweren. De Vickers waren in paren gemonteerd, soms zelfs vijf stuks bij elkaar.

orig.mb.sas.jpg

Model: CJ-10M en CJ-10M Aircraft Tug

Bouwjaar: 1981-1985

Producent: American Motor Corporation / Australië

Categorie: Origineel Gemodificeerd

Gelijktijdig met de productie van de burger-uitvoering van de CJ-10, werd door AMC in Australië ook een militaire versie van dit model gemaakt, geschikt voor het vervoer van manschappen en materialen. De ingekorte versie "Aircraft Tug" was speciaal ontwikkeld voor werkzaamheden op de luchtbasis, zoals het verplaatsen van vliegtuigen.

orig.cj10m.jpg

2) Licentie Modellen Origineel en Gemodificeerd

Model: M-38A1 CDN

Bouwjaar: 1959-1969

Producent: Ford Motor Company / Canada

Categorie: Licentie Origineel

Canada had een sterke band met de M38A1, vele van deze modellen werden door Ford in de Wndsor fabriek in Ontario gebouwd voor het Amerikaanse en Canadese leger. Toen de fabriek in 1969 sloot, werd de productie van de M38A1 CDN2 voortgezet in Toledo USA.

lic.m38a1.cdn.jpg

Model: MB / M-201

Bouwjaar: 1955

Producent: Hotchkiss / Frankrijk

Categorie: Licentie Origineel

In 1955 startte Hotchkiss met het assembleren van de originele Willys MB. Een jaar later ging Hotchkiss deze MB modificeren, wat resulteerde in de M-201. Ook deze M-201 werd voor het Franse leger. De M-201 had een paar aanpassingen ten opzichte van de MB, zoals o.a. een bandgrootte van 6.50x16, 24-volt installatie volgens de specificaties van de NAVO en nog een paar details. In de loop van de jaren werd de M-201 gewijzigd, zoals een versterkte radiator, dikkere veerbladen, gewijzigde parkeerrem, versterkte cilinderkop, andere carburator, andere waterpomp, enz.

lic.mb.hk.jpg

Model: M-38A1 NEKAF

Bouwjaar: 1955-1962

Producent: Nederlandse Kaiser-Frazer / Nederland

Categorie: Licentie Gemodificeerd

Volgens het contract met Kaiser-Willys zouden de Jeeps in de Nederlandse Kaiser-Frazer Fabrieken N.V. (NEKAF) aan de Sluisjesdijk in Rotterdam geassembleerd worden. De eerste ‘Nekaf Jeep’ (m-38-a1,1.1/4, 4X4, 24V) werd op 28 mei 1955 afgeleverd en was voorzien van de Willys F-head Hurricane motor.

De Nekaf Jeep is een M-38A1 met enkele modificaties om te kunnen voldoen aan de geldende verkeersvoorschriften van die tijd. Het licentie-contract vermeldde ook dat 24% van de onderdelen in Nederland gefabriceerd moest worden. Bij de bouw van de Nekaf was ook de Fa. Kemper en van Twist Diesel N.V. uit Dordrecht betrokken, die zo'n 2000 Nekaf's bouwde. De totale productie van de Nekaf kwam op 5676 exemplaren.

lic.m38a1.nekaf.jpg

De Nekaf Jeep werd o.a. ingericht als radiowagen, ambulance, brandweerauto, politiewagen, enz, enz. Na 1959 werd de Jeep ook uitrust met een 106mm M40 wapen, de TLV (Terugstootloze Vuurmond). Met het gebruik van Amerikaanse onderdelen werden 355 Nekaf's omgebouwd naar M38A1C TLV. Bij de TLV bestond de voorruit uit twee delen en waren er vuurwapensteunen en munitieopslagrekken gemonteerd. In 1996 werd de Nekaf Jeep uit actieve dienst genomen.

lic.m38a1.tlv.nekaf.jpg

Model: CJ-3B M

Bouwjaar: Diverse

Producent: Diverse fabrikanten

Categorie: Licentie Gemodificeerd

De originele militaire versie van de CJ-3B was de M-606, maar in verschillende Europese landen werd deze als CJ-3B M in licentie gebouwd. Zoals:

1954-1968 in Turkije door Türk Willys Overland Ltd. in Tulza.

1954-1964 in Spanje door VIASA (Vehículos Industriales y Agrícolas, S.A) in Zaragoza.

lic.cj3bm.jpg

3) De Jeep Modellen van Ford Motor Company

Model: Pygmy - Pilot Model

Bouwjaar: 1940

Producent: Ford Motor Company

De Pygmy was het verkenningsvoertuig dat door Ford voor het contract van het Amerikaanse Leger in 1940 werd gebouwd. De Pygmy werd aangedreven door een 45 pk Owen-Fergusson motor. Had het prototype van de Bantam een ronde neus, de Ford en de Willys vielen gelijk op door hun strak gevormde grill van simpele gelaste stangen om de radiator te beschermen.

ford.pygmy.jpg

Model: Budd - Concept model

Bouwjaar: 1940

Producent: Ford Motor Company

Dit prototype van Ford was voorzien van een body, gebouwd door Budd Corporation, dat zeer veel gelijkenis had met die van de Bantam BRC. Ford wilde dit model als reserve achter de hand houden, voor het geval dat het Amerikaanse Leger het eerdere proto type, de Pygmy, zou afkeuren. Aangezien de Pygmy wel werd goedgekeurd, werd de Budd niet verder ontwikkeld.

ford.budd.jpg

Model: GP

Bouwjaar: 1940-1941

Productie: Ford Motor Company

Net als Willys en Bantam, kreeg ook Ford een order van het Amerikaanse leger voor de levering van 1500 verkenningsvoertuigen volgens de tekeningen van de Willys MA. Ford gaf het model echter een andere typeaanduiding, de GP. De 'G' staat voor 'government contract vehicle' en de 'P' voor '80-inch-wheelbase Reconaissance Car'. Ford bouwde uiteindelijk 4.456 exemplaren van de GP voor het Amerikaanse leger. Een groot deel van deze exemplaren is samen met de Willys MA en de Bantam BRC-60 naar Rusland verscheept in het kader van het ‘Lend Lease Project' en ingezet als verkenningsvoertuig tijdens het Russische Winter-offensief in 1941.

ford.gp.jpg

Model: GPW

Bouwjaar: 1942-1945

Producent: Ford Motor Company

Aangezien Ford in 1940 de laatste van zijn GP eenheden bouwde, kreeg zij een contract om de MB volgens de tekeningen van Willys te bouwen. Ford gaf dit model de naam GPW. De G stond voor Government, de P voor de wielbasis van 80” en de W voor Willys. De GPW was voor Ford het eerste massa-productie-model uit een lange reeks. Aan het eind van WW2 had Ford 277.896 exemplaren van de GPW geproduceerd.

ford.gpw.jpg

Model: GPA

Bouwjaar: 1942-1943

Producent: Ford Motor Company

Ford ontving een verzoek van het Amerikaanse leger om een amfibievoertuig te bouwen. Ford maakte een ontwerp op basis van de GP. In april 1942 werden de eerste watertesten gehouden en kreeg Ford een order om 5000 stuks te produceren. De GPA (Amphibian of Seep ‘Sea Jeep’) liep in record tempo van de lopende band. Maar men kwam er in de praktijk pas achter dat deze voertuigen (vaartuigen) veel onderhoud nodig hadden en niet erg effectief waren. Zeker bij zwaar weer en grote golven was het voertuig niet te gebruiken. In november 1942 kwam een verbeterde versie uit de fabriek. Ook al werden er constant verbeteringen aangebracht, in juni 1943 kwam er een einde aan de productie en waren er 12.778 exemplaren van de GPA gebouwd.

ford.gpa.jpg

4) Overige Modellen / NON-Jeeps

Een beknopt overzicht van enkele "NON Jeeps" gebouwd door diverse fabrikanten. Sommige modellen zijn gebouwd met onderdelen die door de fabrikant zelf gefabriceerd werden, nadat het licentie-contract ontbonden was. Deze modellen mochten dan ook niet de originele naam en type-aanduiding voeren. Tevens zijn hier enkele "door-ontwikkelde" versies van bestaande modellen opgenomen.

Model: M-422 Mighty Mite

Bouwjaar: 1959-1962

Producent: American Motor Corporation

De M-422 Mighty Mite werd als lichtgewicht gevechtsvoertuig ontworpen door het Mid-America Research Corporation. Oorspronkelijk in 1946 als prototype ontworpen en werd verder ontwikkeld tijdens de jaren '50. De productie startte in 1959 en er werden 3.922 exemplaren door AMC gebouwd voor de US Marine Corps. De M-422 had unieke eigenschappen, zoals: een aluminium body, op het differentieel gemonteerde remmen en een AMC V-4 luchtgekoelde motor. Er werd ook een M-422A1 gebouwd door D&L Bensinger of Narvon in Pennsylvania, deze uitvoering was 6" langer dan de M-422.

non.m422.jpg

Model: M-151 MUTT

Bouwjaar: 1959-1978

Producent: Ford / Kaiser / AMC / GM

Het prototype werd gebouwd en getest door Ford in de jaren '50. In 1959 werd de M-151 MUTT ("Military Unit Tactical Truck") in productie genomen en werd het belangrijkste gevechtsvoertuig tijdens de oorlog in Vietnam. Van de M-151 werd ook een M-718 ziekenwagenversie gebouwd. Behalve bij Ford, werd de M-151 ook bij Kaiser Jeep Corporation, American Motor Corporation en General Motors gefabriceerd. Omdat de M-151 slechte rijeigenschappen op de weg had, was deze niet geschikt om er een civiele versie van te bouwen. De meeste M-151's werden dan ook door het leger gestript voor de onderdelen en het restant verkocht aan de schroothandel.

non.m151.jpg

Model: JH-101

Bouwjaar: 1955-1960

Producent: Hotchkiss - Frankrijk

Omdat Hotchkiss ook al de MB voor Willys bouwde, werd besloten om de Go-Devil motor en de versnellingsbak van de MB in de CJ-3B te bouwen. Dit model verliet als JH-101 (J van Jeep en H van Hotchkiss) de fabriek. Het merendeel van deze JH-serie werd aan de het Franse leger en de brandweer geleverd.

non.jh101.jpg

Model: JH-102

Bouwjaar: 1960-1969

Producent: Hotchkiss - Frankrijk

Na de productie van 3496 exemplaren van de JH-101, werd deze met een paar wijzigingen in 1960 vervangen door de JH-102. Vanaf 1962 werd deze ook gemaakt als de JH-102D met 55 Pk Indenor 85XPD-4 dieselmotor.

non.jh102.jpg

Model: HWL

Bouwjaar: 1963-1966

Producent: Hotchkiss - Frankrijk

De HWL (Hotchkiss-Willys-Long) is de langere versie van de JH-102. De productie van de HWL, met een 100” wielbasis, begon in 1963 en werd geleverd met een benzine- en dieselmotor (HWLD). Beschikbare uitvoeringen: een hoge lange softtop, een korte half-cabine softtop, een kuststof hardtop en een stalen hardtop.

non.hwl.jpg

(van sommige modellen is nog geen dwg bestand in mijn archief aanwezig en heb er een afbeelding van internet voor gebruikt)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Mooi en puik epistel Hans! En nu maar overhoren voor de liefhebbers bij een Jeep kampvuur!! Erg leuk om te zien hoe jij de oergeschiedenis van Jeep bekend maakt... :bye1:

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×